Aan het Rokin 69, naast het nieuwe kantoor van het NRC, staat een alleraardigst Art Nouveau pand dat niemand in Amsterdam zal zijn ontgaan. Het is een rijksmonument van de architect Gerrit van Arkel en is gebouwd in 1901 als hoofdkantoor voor de Marine Insurance Company Ltd., een verzekeringsmaatschappij. Het pand is gebouwd in de periode van exponentiële groei van (financieel) Amsterdam uit het begin van de twintigste eeuw. Het toont samen met haar moderne buur hoe er door de altijd doormalende economie altijd een behoefte zal bestaan om een gezichtsbepalende locatie in de binnenstad te exploiteren. Dat daarbij de historie van een locatie wordt herschreven is op zo een moment van secundair belang. Ook het ontwerp van het Marine Insurance gebouw was op zijn minst controversieel bij de bouw. Gelukkig verworden ook moderne gebouwen op een gegeven moment tot historisch erfgoed. Na honderd jaar is het iconische gebouw van Van Arkel inmiddels een welkome toevoeging aan het Rokin. Een lot dat wellicht ook het NRC gebouw ooit zal meemaken.
De historie van een locatie hoeft ook niet altijd helemaal als verloren te worden beschouwd. Met een artikel over de geschiedenis van de locatie van vóór het Marine Insurance zorgt het weblog Amsterdams Verleden dat het nooit uit het collectief geheugen zal verdwijnen.
Het artikel op het blog van Ilja Mostert, archeoloog, vormt een interessant kijkje in de geschiedenis van het Rokin en de vele Middeleeuwse kloosters die de stad rijk was.
Bekiijk het artikel op:
amsterdamsverleden.nl
Gerrit van Arkel
Gerrit van Arkel was samen met F.M.J. (François) Caron de belangrijkste vertegenwoordiger van de Art Nouveau of Jugendstil in Amsterdam. In een tijd dat de architectuur sterk werd beïnvloed door het strenge zakelijke modernisme van Berlage welke een einde maakte aan het uitbundige tijdperk Pierre Cuypers, lukte het deze twee architecten om de decoratieve elementen van Cuypers' architectuur een moderne en expressionistische slag mee te geven. Hoewel Van Arkel aan het begin van zijn carrière voornamelijk bouwde in neo stijlen, kwam er rond 1894 een omslag naar de florale en organische motieven van de Jugendstil.
Uiteindelijk zou Van Arkel rond de 80 panden in Amsterdam bouwen of verbouwen, waaronder voornamelijk winkels, kantoren en de diamantslijperij van Asscher in de Pijp.
Zie voor een kort overzicht van zijn belangrijkste werken de wikipedia pagina
Het pand aan Rokin 69 uit 1901 is een voorbeeld uit het hoogtepunt van zijn carriere en doet denken aan andere vergelijkbare kantoorpanden, zoals het Astoria gebouw voor de Eerste Hollandsche Levensverzekeringsbank aan de Keizersgracht (1904-1906) en de Buitenlandsche Bankvereeniging aan Damrak 80-81 (1904). In een later stadium zou Van Arkel steeds soberdere gebouwen ontwerpen die sterker aan de architectuur van Berlage doen denken met hier en daar elementen van de Amsterdamse School. Een voorbeeld is Huize Labor aan de Westermarkt 2 (1921).
Het pand is later meerdere malen uitgebreid. In 1913-1915 door Gerrit van Arkel (1858-1918) zelf en in 1948 door H.J. Breman, de latere compagnon van Van Arkel die het architectenbureau uiteindelijk ook heeft overgenomen, maar ook verantwoordelijk was voor het Lloyd Hotel. Het pand is tegenwoordig nog steeds in gebruik als kantoor, hoewel het op dit moment te huur staat aangeboden. Er is van het oorspronkelijke interieur niet veel meer over, op enkele details, zoals de trapleuning na.
Bronnen:
- Rokin 69 op het monumentenregister
- Kruidenier, M. (2001) De Beurs van Van Arkel, Amsterdam
Foto's:
- Marine Inspurance Company ltd: SPQA Amsterdam
- Gerrit van Arkel: wikipedia
Lees meer...
Posts tonen met het label Binnenstad. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Binnenstad. Alle posts tonen
25 jun 2014
23 mei 2012
De Waag op de Nieuwmarkt en de nieuwe fundering
Vorige week was in het nieuws te lezen dat de Waag op de Nieuwmarkt een nieuwe fundering nodig heeft. Het is een flinke operatie, maar de kosten van vijf miljoen euro worden in crisistijd toch zonder aarzeling door de gemeente opgehoest om het herstel te bekostigen. “Één van de oudste en meest waardevolle monumenten van de stad”, werd er bij gezegd. SPQA Amsterdam legt uit waarom.
De Waag is één van de oudste gebouwen van de stad. Samen met de Schreierstoren en de Oude Kerk is het één van de laatste gebouwen van voor 1500. Daarnaast heeft het gebouw in de loop der tijd voor de stad verschillende belangrijkste functies gehad, tijdens de verschillende periodes die kenmerkend waren voor de stad Amsterdam.
Stadspoort
Het gebouw dat we tegenwoordig simpelweg kennen als De Waag is in 1488 gebouwd als middeleeuwse stadspoort van de vestingwerken waarmee in 1425 is begonnen en waartoe ook het Muntgebouw, de Schreierstoren en de (iets latere) Montelbaanstoren vandaag de dag nog aan herinneren. Rondom de wal werd een verdedigingsgracht gegraven die het tegenwoordige Singel, de Kloveniersburgwal en de Geldersekade besloeg.
De poort werd schuin geplaatst ten opzichte van de wal, zodat eventuele kanonskogels niet rechtstreeks de stad in zouden vliegen bij eventuele beschietingen en werd de Sint Antoniespoort genoemd als verwijzing naar Sint Antonius van Egypte. Hoewel de ommuring weinig echte strijd heeft gezien, is het één van de eerste echte verdedigingswerken van de stad en het is een enorme onderneming geweest die van invloed is op de verdere geschiedenis en groei van Amsterdam.
Waag
Toen de stad in de 17e eeuw een flinke groei meemaakte, en de grachtengordel werd aangelegd, had de oude stadsommuring geen praktisch nut meer en deze werd tussen 1603 en 1613 gesloopt. Amsterdam werd een handelsstad en de St Antoniespoort kreeg een functie die hier beter bij aansloot: het werd in 1617-1618 één van de drie waaggebouwen van de stad, waar goederen werden gewogen om de prijs te bepalen. Voor de verbouwing bestond het gebouw uit twee achter elkaar liggende poorten. Nu werd de ruimte tussen de twee poorten overdekt. Het stuk van de stadsgracht voor het gebouw werd gedempt en daardoor ontstond de Sint Anthonismarkt, de huidige Nieuwmarkt.
Gildes
Hiernaast kreeg het gebouw nog een tweede functie. Op elke hoek van het gebouw kreeg in een toren één van Amsterdam haar vele gildes een plek. De smeden, schilders, chirurgijns en metselaars kregen ieder een soort clubhuis. Zoals vaker met gildes, waren zij zeer trots op hun beroep en dat toonden zij door hun eigen toren zo aan te passen en rijk te versieren met verwjizingen naar het eigen gilde.
De chirurgijns lieten het theatrum anatomicum installeren, een ruimte waar de leden en belangstellenden een combinatie van lijkontledingen en lezingen konden bijwonen met een koepel plafond waar een prachtige plafondschildering kwam met de wapenschilden van de verschillende chirurgijnen. De metselaars lieten in de loop der tijd door de beste metselaarsleerlingen het zeer verfijnd en ingewikkeld metselwerk plaatsen op verschillende delen van de eigen toren, dat diende als proef voor toelating tot het gilde. Elke toren kreeg haar eigen entree met verwijzingen en beeldhouwwerk van de bekendste beeldhouwers uit die tijd die verwezen naar de verschillende gildes. Boven de entree van het schildersgilde kwam bijvoorbeeld een verbeelding van Sint Lucas, evangelist en patroonheilige van de schilders en kunstenaars.
Latere geschiedenis
Rond het begin van de 19e eeuw werden gildes langzaam maar zeker afgeschaft en in de loop van de verdere geschiedenis heeft het gebouw veel verschillende functies gehad. Historisch gezien zijn de oprichting van zowel het Amsterdams Historisch Museum als het Joods Historisch Museum nog van belang. Nadat het gebouw na 1989 een tijd leeg heeft gestaan is er in 1994 een café in het gebouw gevestigd, dat er tot op de dag van vandaag zit. Hiervoor is het gebouw verbouwd en heeft een eerste grondige restauratie plaatsgevonden.
Perikelen rond de funderingen en restauratie
In 2008 werden er scheuren ontdekt in de Metselaarstoren. In eerste instantie werd gedacht dat deze monumentale toren aan het verzakken was, maar verder onderzoek wees al snel uit dat juist het omgekeerde aan de hand was: de rest van het gebouw is aan het zakken, terwijl alleen de Metselaarstoren, blijft staan. De eeuwenoude funderingen blijken te zeer te zijn aangetast door zouten in de voor de bouw gebruikte stenen.
In eerste instantie werden in 2011 noodmaatregelen getroffen om de Metselaarstoren te stutten en zo verder verval van het monument te voorkomen. Nu is er dus een startschot gegeven voor een grootsscheepse renovatie van het gebouw.
Bronnen:
- De Waag op wikipedia
- De Waag op architectenweb.nl
Referenties:
- De Waag gestut (2011), artikel op Onsamsterdam.nl
Foto's
Wikipedia
Tot slot heb ik nog twee video's van Youtube geplukt die meer vertellen over de geschiedenis van de Waag.
Lees meer...
De Waag is één van de oudste gebouwen van de stad. Samen met de Schreierstoren en de Oude Kerk is het één van de laatste gebouwen van voor 1500. Daarnaast heeft het gebouw in de loop der tijd voor de stad verschillende belangrijkste functies gehad, tijdens de verschillende periodes die kenmerkend waren voor de stad Amsterdam.
Stadspoort
Het gebouw dat we tegenwoordig simpelweg kennen als De Waag is in 1488 gebouwd als middeleeuwse stadspoort van de vestingwerken waarmee in 1425 is begonnen en waartoe ook het Muntgebouw, de Schreierstoren en de (iets latere) Montelbaanstoren vandaag de dag nog aan herinneren. Rondom de wal werd een verdedigingsgracht gegraven die het tegenwoordige Singel, de Kloveniersburgwal en de Geldersekade besloeg.
De poort werd schuin geplaatst ten opzichte van de wal, zodat eventuele kanonskogels niet rechtstreeks de stad in zouden vliegen bij eventuele beschietingen en werd de Sint Antoniespoort genoemd als verwijzing naar Sint Antonius van Egypte. Hoewel de ommuring weinig echte strijd heeft gezien, is het één van de eerste echte verdedigingswerken van de stad en het is een enorme onderneming geweest die van invloed is op de verdere geschiedenis en groei van Amsterdam.
Waag
Toen de stad in de 17e eeuw een flinke groei meemaakte, en de grachtengordel werd aangelegd, had de oude stadsommuring geen praktisch nut meer en deze werd tussen 1603 en 1613 gesloopt. Amsterdam werd een handelsstad en de St Antoniespoort kreeg een functie die hier beter bij aansloot: het werd in 1617-1618 één van de drie waaggebouwen van de stad, waar goederen werden gewogen om de prijs te bepalen. Voor de verbouwing bestond het gebouw uit twee achter elkaar liggende poorten. Nu werd de ruimte tussen de twee poorten overdekt. Het stuk van de stadsgracht voor het gebouw werd gedempt en daardoor ontstond de Sint Anthonismarkt, de huidige Nieuwmarkt.
Gildes
Hiernaast kreeg het gebouw nog een tweede functie. Op elke hoek van het gebouw kreeg in een toren één van Amsterdam haar vele gildes een plek. De smeden, schilders, chirurgijns en metselaars kregen ieder een soort clubhuis. Zoals vaker met gildes, waren zij zeer trots op hun beroep en dat toonden zij door hun eigen toren zo aan te passen en rijk te versieren met verwjizingen naar het eigen gilde.
De chirurgijns lieten het theatrum anatomicum installeren, een ruimte waar de leden en belangstellenden een combinatie van lijkontledingen en lezingen konden bijwonen met een koepel plafond waar een prachtige plafondschildering kwam met de wapenschilden van de verschillende chirurgijnen. De metselaars lieten in de loop der tijd door de beste metselaarsleerlingen het zeer verfijnd en ingewikkeld metselwerk plaatsen op verschillende delen van de eigen toren, dat diende als proef voor toelating tot het gilde. Elke toren kreeg haar eigen entree met verwijzingen en beeldhouwwerk van de bekendste beeldhouwers uit die tijd die verwezen naar de verschillende gildes. Boven de entree van het schildersgilde kwam bijvoorbeeld een verbeelding van Sint Lucas, evangelist en patroonheilige van de schilders en kunstenaars.
Latere geschiedenis
Rond het begin van de 19e eeuw werden gildes langzaam maar zeker afgeschaft en in de loop van de verdere geschiedenis heeft het gebouw veel verschillende functies gehad. Historisch gezien zijn de oprichting van zowel het Amsterdams Historisch Museum als het Joods Historisch Museum nog van belang. Nadat het gebouw na 1989 een tijd leeg heeft gestaan is er in 1994 een café in het gebouw gevestigd, dat er tot op de dag van vandaag zit. Hiervoor is het gebouw verbouwd en heeft een eerste grondige restauratie plaatsgevonden.
Perikelen rond de funderingen en restauratie
In 2008 werden er scheuren ontdekt in de Metselaarstoren. In eerste instantie werd gedacht dat deze monumentale toren aan het verzakken was, maar verder onderzoek wees al snel uit dat juist het omgekeerde aan de hand was: de rest van het gebouw is aan het zakken, terwijl alleen de Metselaarstoren, blijft staan. De eeuwenoude funderingen blijken te zeer te zijn aangetast door zouten in de voor de bouw gebruikte stenen.
In eerste instantie werden in 2011 noodmaatregelen getroffen om de Metselaarstoren te stutten en zo verder verval van het monument te voorkomen. Nu is er dus een startschot gegeven voor een grootsscheepse renovatie van het gebouw.
Bronnen:
- De Waag op wikipedia
- De Waag op architectenweb.nl
Referenties:
- De Waag gestut (2011), artikel op Onsamsterdam.nl
Foto's
Wikipedia
Tot slot heb ik nog twee video's van Youtube geplukt die meer vertellen over de geschiedenis van de Waag.
Lees meer...
Labels:
Amsterdam Centrum,
Binnenstad,
Nieuwmarkt,
Verdedigingswerken,
Waag
4 apr 2012
De kwestie Binnengasthuisterrein en de UvA
Groot nieuws in de monumentenwereld van Amsterdam! De UvA is bereid haar standpunten over de sloop van twee Rijksmonumenten voor de bouw van een nieuwe bibliotheek te herzien en te kijken naar alternatieve plannen waarbij de monumenten gespaard blijven. Zo meldde de UvA in een persbericht.
Het Stadsdeel Centrum heeft in 2009 de UvA een vergunning verleend om de twee gebouwen te slopen, maar na vele protesten van onder meer het Bureau Monumenten & Archeologie (BMA), Erfgoedvereniging Heemschut, Cuypersgenootschap, de VVAB en omwonenden, is deze vergunning weer ingetrokken. De Universiteit heeft zich steeds star opgesteld in deze kwestie, maar is nu toch overstag gegaan om het belang van behoud van de monumenten mee te nemen in haar besluit. Naast het feit dat het voor de stad Amsterdam aantrekkelijk is om een universiteit te hebben waarbij de relatie met de historische binnenstad van essentieel belang is, is het ook voor de verschillende monumentenorganisaties goed nieuws dat de UvA bereid is dergelijke stappen te nemen.
Het Binnengasthuisterrein is één van de oudste complexen van Amsterdam. Hoewel de bebouwing in de loop der tijd is vernieuwd en er geen gebouwen staan van voor 1870, is het ensemble als geheel bijzonder en vertelt het een verhaal over de vroegste structuur en geschiedenis van de stad.
Klik op “lees meer” om meer te weten te komen over de geschiedenis van het Binnengasthuis en wat voorafging aan de strijd om het Binnengasthuisterrein.
Het Binnengasthuisterrein is begonnen als twee nonnenkloosters in de tijd dat Amsterdam slechts bestond uit de bebouwing die nu binnen de grachtengordel ligt. In de middeleeuwen waren er geen echte ziekenhuizen, maar ging je naar het klooster als je iets had waarvoor je behandeld moest worden. Na de Alteratie van 1578 zijn de meeste kloosters opgeheven en kregen andere functies, zoals het Ceciliënklooster en het Catharinaklooster die het Princenhof werden (het latere stadhuis van Amsterdam). Zo ook hier, waar het Oude en Nieuwe Nonnenklooster in 1582 werden verbouwd tot het St Pietergasthuis, welke later het Binnengasthuis is gaan heten. De naam Binnengasthuis slaat op het feit dat er ook een Buitengasthuis was, buiten de muren van de stad. De gasthuizen waren voor de armen. Wie geld had, liet een dokter aan huis komen. Deze situatie werd er in de loop der jaren niet beter op en vooral in de negentiende eeuw was de situatie in het gasthuis legendarisch abominabel. Zowel de erbarmelijke toestanden waarin patiënten verkeerden als de onpraktische werkomgeving voor de verzorgers is veel beschreven. Het ziekenhuis werd een ziekenhuis voor vooral armen, je ging hier alleen heen als je een plaats in het Prinsengrachtziekenhuis (1857) of Burgerziekenhuis niet kon betalen.
De huidige overgebleven historische bebouwing stamt uit de periode tussen 1870 en 1914, toen het complex is verbouwd tot modern ziekenhuis. Hiervan is nog een tiental gebouwen over. Rond 1980 was het ziekenhuis dermate uit zijn voegen gegroeid, dat de locatie in de binnenstad niet meer voldeed. Het ziekenhuis ging in 1981 op in het AMC in Zuidoost, welke nog steeds verbonden is met de UvA.
Het historische complex is recenter aangevuld met enkele moderne gebouwen. In deze laatsten zitten onder andere sociale woningen en een kantine van de universiteit.
Uniek
Het gehele Binnengasthuisterrein is benoemd tot Rijksmonument, maar wat maakt het gebied nu zo uniek en behoudenswaardig?
Uit het rapport van de BMA: “[Het] huisvest een 19de-eeuws ziekenhuiscomplex, een zeldzaamheid waar vele befaamde Amsterdamse architecten hun bijdragen aan hebben geleverd. Ten tweede is ook de bijzondere structuur uniek, ontstaan door een geïsoleerde ligging als gevolg van een gesloten bebouwingsrand waarbinnen de gebouwen zijn ingepast in combinatie met groenstructuren. De historische bebouwing in het gebied is sociaal-cultuurhistorisch en architectuurhistorisch van nationaal historisch belang en dient derhalve bewaard te blijven."
Het is het ensemble dat in de basis nog steeds de structuur van de twee kloosters heeft (wanden van bebouwing rondom hoven), waarbij de architectuur de omringende openbare ruimte creeërde en de geschiedenis van het geheel dat het tot een uniek geheel maakt. Ook Joan van der Meij heeft een bijdrage geleverd met het administratiegebouw/ kinderkliniek.
De gebouwen waar de kwestie om draait zijn de Tweede Chirurgische Kliniek (1897) en het Zusterhuis (1900), beide ontworpen door F.W.M. Poggenbeek (1860-1922).
De Tweede Chirurgische Kliniek was de plek waar operaties plaatsvonden. Bijzonder is hier de nog bestaande oude snijzaal. Op de kaart is dit gebouw met groen aangegeven, maar zie ook de foto boven het artikel.
Het Zusterhuis was de locatie waar verpleegster op het terrein verbleven. Het vormt het poortgebouw vanaf de Kloveniersburgwal. Het deel dat voor sloop in aanmerking kwam is met rood op de kaart aangegeven en is het deel aan de Nieuwe Doelenstraat.. Zie ook de GoogleMaps gadget onder het artikel.
Verbouwingsplannen
De eerste plannen voor de aanpassingen dateren uit 1997. De UvA had besloten dat het niet tevreden was met de verspreiding van de verschillende faculteiten en gebouwen. Er werd bepaald dat alle activiteiten zouden worden geclusterd in vier campussen, waarvan het BG terrein er één van is. Hiervoor moest de bibliotheek voor de faculteits geesteswetenschappen naar het BG terrein komen. In 2002 werd een prijsvraag gewonnen door het Spaanse architectenbureau Cruz y Ortiz, dat ook verantwoordelijk is voor de plannen voor het Rijksmuseum (fietstunnel) en het betonnen studiecentrum dat nu naast het museum verrijst. Voor het plan dat zij hadden ingedient, moest echter wel een deel van het BG terrein worden aangepast en de Tweede Chirurgische Kliniek moest geheel en het Zusterhuis gedeeltelijk gesloopt worden. Hiervoor werd in 2008 een bouw- en sloopvergunning aangevraagd.
De UvA is één van de grote partijen in de binnenstad en is met alle studenten die er rondlopen van essentieel belang voor de sfeer van de stad als jonge en bruisende metropool. Hierdoor kan een dergelijke instelling meer gedaan krijgen en kunnen gemaakte belangenafwegingen éénzijdiger uitpakken. De vergunningen werden dan ook in januari 2009 verleend.
Door verschillende belanghebbende partijen, waaronder de BMA, Heemschut, het Cuypersgenootschap en omwonenden, verenigd in de VOLBG, zijn als reactie bezwaarschriften ingediend tegen de plannen. Kritiek was er vooral op de manier en gebrekige beargumentatie waarop de belangen zijn afgewogen en het advies van BMA opzij is gelegd. Ook is er een alternatief aangerijkt: Het Fortisgebouw aan het Rokin, dat vlakbij gelegen is en net leeg was komen te staan was een uitstekend gebouw om de bibliotheek in te huisvesten. De belanghebbenden verweten het stadsdeel de belangen van de universiteit sterker mee te nemen dan het belang van behoud van de rijksmonumenten en er werd heen en weer geschermd met verschillende rapporten en adviezen.
Het conflict leidde tot een rechtzaak tussen de verschillende partijen, waarbij de gemoederen hoog opliepen, maar uiteindelijk is in 2011 de vergunning door de Rechtbank Amsterdam vernietigd, wegens onvoldoende motivering. Het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel Centrum moest nu opnieuw een besluit nemen, waarbij verschillende rapporten van onafhankelijke deskundigen zouden worden meegenomen.
In de loop van de tijd werd, mede door een onderzoek door Architectenbureau van Stigt, steeds duidelijker dat er een mogelijkheid bestaat tot een alternatief plan waarbij met enkele aanpassingen het programma ook in de monumenten kan worden gehuisvesd, mede door de technische ontwikkelingen op het gebied van digitalisering van collecties.
De laatste ontwikkelingen rondom het Binnengasthuisterrein zijn goed nieuws voor erfgoedliefhebbers. De UvA heeft op 28 maart 2012 een persbericht doen uitgaan om te melden dat is besloten het verzet op te geven en in zee te gaan met de plannen voor het ontwikkelen van de universiteit in de bestaande monumenten.
Conclusie
De UvA is een universiteit met één van de mooiste locaties van Europa. De hele binnenstad van Amsterdam, met alle café’s, musea, winkelgebieden en grachten is het campusterrein van de universiteit, hetgeen een enorme aantrekkingskracht heeft op aanstaande studenten, het is juist één van de belangrijkste charmes van de hele instelling dat het in verschillende historische panden, enigszins verdeeld over de binnenstad huist, maar hier zijn wel enkele praktische nadelen aan verbonden, zoals te overbruggen afstanden.
In een poging deze nadelen te overkomen, namelijk het clusteren van gebouwen in enkele samenhangende gebieden, is echter weinig rekening gehouden met andere belangen.
Bovendien houdt de clustering ook in dat studenten minder door de binnenstad zouden reizen voor het volgen van hun studie. Het idee van de binnenstad van Amsterdam als campusgebied zou hier geen eer mee worden aangedaan. Studenten zouden zich meer afzonderen in hun kleine universiteitsenclaves, waardoor de levendige band tussen hen en de stad zou verminderen. Al met al een goede ontwikkeling en we hopen dat de nieuwe plannen voor alle partijen goed uitpakken.
View Larger Map
Bronnen:
- ArchiNed, (2002) Cruz y Ortiz ontwerpen bibliotheek UvA, gevonden op archined.nl.
- Wikipedia Binnengasthuisterrein.
- Verschillende artikelen op volbg.nl
- Zanden, J. Van der (2012) Advies Bureau Monumenten en Archeologie inzake de faculteitsbibliotheek op Binnengasthuisterrein, Amsterdam gevonden via volbg.nl (pdf)
- PVDA (februari 2012) De UB-problematiek in vogelvlucht, gevonden op de site van de PVDA
- Schoonenberg, W. (2012), UvA-stadscampus kan gerealiseerd worden met behoud van de monumenten, in Binnenstad nr 250
- UvA bereid om plan nieuwbouw Binnengasthuisterrein te herzien UvA Persvoorlichting (28-03-2012) gevonden op de site van de UvA.
- Amsterdam.nl (29-03-2012) Binnengasthuisterrein
Afbeeldingen:
- Luchtfoto: Google.com, bewerking SPQA Amsterdam
- Nieuw ontwerp bibliotheek: via ArchiNed.nl
- Foto Binnengasthuisterrein: SPQA Amsterdam
Lees meer...
Het Stadsdeel Centrum heeft in 2009 de UvA een vergunning verleend om de twee gebouwen te slopen, maar na vele protesten van onder meer het Bureau Monumenten & Archeologie (BMA), Erfgoedvereniging Heemschut, Cuypersgenootschap, de VVAB en omwonenden, is deze vergunning weer ingetrokken. De Universiteit heeft zich steeds star opgesteld in deze kwestie, maar is nu toch overstag gegaan om het belang van behoud van de monumenten mee te nemen in haar besluit. Naast het feit dat het voor de stad Amsterdam aantrekkelijk is om een universiteit te hebben waarbij de relatie met de historische binnenstad van essentieel belang is, is het ook voor de verschillende monumentenorganisaties goed nieuws dat de UvA bereid is dergelijke stappen te nemen.
Het Binnengasthuisterrein is één van de oudste complexen van Amsterdam. Hoewel de bebouwing in de loop der tijd is vernieuwd en er geen gebouwen staan van voor 1870, is het ensemble als geheel bijzonder en vertelt het een verhaal over de vroegste structuur en geschiedenis van de stad.
Klik op “lees meer” om meer te weten te komen over de geschiedenis van het Binnengasthuis en wat voorafging aan de strijd om het Binnengasthuisterrein.
Het Binnengasthuisterrein is begonnen als twee nonnenkloosters in de tijd dat Amsterdam slechts bestond uit de bebouwing die nu binnen de grachtengordel ligt. In de middeleeuwen waren er geen echte ziekenhuizen, maar ging je naar het klooster als je iets had waarvoor je behandeld moest worden. Na de Alteratie van 1578 zijn de meeste kloosters opgeheven en kregen andere functies, zoals het Ceciliënklooster en het Catharinaklooster die het Princenhof werden (het latere stadhuis van Amsterdam). Zo ook hier, waar het Oude en Nieuwe Nonnenklooster in 1582 werden verbouwd tot het St Pietergasthuis, welke later het Binnengasthuis is gaan heten. De naam Binnengasthuis slaat op het feit dat er ook een Buitengasthuis was, buiten de muren van de stad. De gasthuizen waren voor de armen. Wie geld had, liet een dokter aan huis komen. Deze situatie werd er in de loop der jaren niet beter op en vooral in de negentiende eeuw was de situatie in het gasthuis legendarisch abominabel. Zowel de erbarmelijke toestanden waarin patiënten verkeerden als de onpraktische werkomgeving voor de verzorgers is veel beschreven. Het ziekenhuis werd een ziekenhuis voor vooral armen, je ging hier alleen heen als je een plaats in het Prinsengrachtziekenhuis (1857) of Burgerziekenhuis niet kon betalen.
De huidige overgebleven historische bebouwing stamt uit de periode tussen 1870 en 1914, toen het complex is verbouwd tot modern ziekenhuis. Hiervan is nog een tiental gebouwen over. Rond 1980 was het ziekenhuis dermate uit zijn voegen gegroeid, dat de locatie in de binnenstad niet meer voldeed. Het ziekenhuis ging in 1981 op in het AMC in Zuidoost, welke nog steeds verbonden is met de UvA.
Het historische complex is recenter aangevuld met enkele moderne gebouwen. In deze laatsten zitten onder andere sociale woningen en een kantine van de universiteit.
Uniek
Het gehele Binnengasthuisterrein is benoemd tot Rijksmonument, maar wat maakt het gebied nu zo uniek en behoudenswaardig?
Uit het rapport van de BMA: “[Het] huisvest een 19de-eeuws ziekenhuiscomplex, een zeldzaamheid waar vele befaamde Amsterdamse architecten hun bijdragen aan hebben geleverd. Ten tweede is ook de bijzondere structuur uniek, ontstaan door een geïsoleerde ligging als gevolg van een gesloten bebouwingsrand waarbinnen de gebouwen zijn ingepast in combinatie met groenstructuren. De historische bebouwing in het gebied is sociaal-cultuurhistorisch en architectuurhistorisch van nationaal historisch belang en dient derhalve bewaard te blijven."
Het is het ensemble dat in de basis nog steeds de structuur van de twee kloosters heeft (wanden van bebouwing rondom hoven), waarbij de architectuur de omringende openbare ruimte creeërde en de geschiedenis van het geheel dat het tot een uniek geheel maakt. Ook Joan van der Meij heeft een bijdrage geleverd met het administratiegebouw/ kinderkliniek.
De gebouwen waar de kwestie om draait zijn de Tweede Chirurgische Kliniek (1897) en het Zusterhuis (1900), beide ontworpen door F.W.M. Poggenbeek (1860-1922).
De Tweede Chirurgische Kliniek was de plek waar operaties plaatsvonden. Bijzonder is hier de nog bestaande oude snijzaal. Op de kaart is dit gebouw met groen aangegeven, maar zie ook de foto boven het artikel.
Het Zusterhuis was de locatie waar verpleegster op het terrein verbleven. Het vormt het poortgebouw vanaf de Kloveniersburgwal. Het deel dat voor sloop in aanmerking kwam is met rood op de kaart aangegeven en is het deel aan de Nieuwe Doelenstraat.. Zie ook de GoogleMaps gadget onder het artikel.
Verbouwingsplannen
De eerste plannen voor de aanpassingen dateren uit 1997. De UvA had besloten dat het niet tevreden was met de verspreiding van de verschillende faculteiten en gebouwen. Er werd bepaald dat alle activiteiten zouden worden geclusterd in vier campussen, waarvan het BG terrein er één van is. Hiervoor moest de bibliotheek voor de faculteits geesteswetenschappen naar het BG terrein komen. In 2002 werd een prijsvraag gewonnen door het Spaanse architectenbureau Cruz y Ortiz, dat ook verantwoordelijk is voor de plannen voor het Rijksmuseum (fietstunnel) en het betonnen studiecentrum dat nu naast het museum verrijst. Voor het plan dat zij hadden ingedient, moest echter wel een deel van het BG terrein worden aangepast en de Tweede Chirurgische Kliniek moest geheel en het Zusterhuis gedeeltelijk gesloopt worden. Hiervoor werd in 2008 een bouw- en sloopvergunning aangevraagd.
De UvA is één van de grote partijen in de binnenstad en is met alle studenten die er rondlopen van essentieel belang voor de sfeer van de stad als jonge en bruisende metropool. Hierdoor kan een dergelijke instelling meer gedaan krijgen en kunnen gemaakte belangenafwegingen éénzijdiger uitpakken. De vergunningen werden dan ook in januari 2009 verleend.
Door verschillende belanghebbende partijen, waaronder de BMA, Heemschut, het Cuypersgenootschap en omwonenden, verenigd in de VOLBG, zijn als reactie bezwaarschriften ingediend tegen de plannen. Kritiek was er vooral op de manier en gebrekige beargumentatie waarop de belangen zijn afgewogen en het advies van BMA opzij is gelegd. Ook is er een alternatief aangerijkt: Het Fortisgebouw aan het Rokin, dat vlakbij gelegen is en net leeg was komen te staan was een uitstekend gebouw om de bibliotheek in te huisvesten. De belanghebbenden verweten het stadsdeel de belangen van de universiteit sterker mee te nemen dan het belang van behoud van de rijksmonumenten en er werd heen en weer geschermd met verschillende rapporten en adviezen.
Het conflict leidde tot een rechtzaak tussen de verschillende partijen, waarbij de gemoederen hoog opliepen, maar uiteindelijk is in 2011 de vergunning door de Rechtbank Amsterdam vernietigd, wegens onvoldoende motivering. Het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel Centrum moest nu opnieuw een besluit nemen, waarbij verschillende rapporten van onafhankelijke deskundigen zouden worden meegenomen.
In de loop van de tijd werd, mede door een onderzoek door Architectenbureau van Stigt, steeds duidelijker dat er een mogelijkheid bestaat tot een alternatief plan waarbij met enkele aanpassingen het programma ook in de monumenten kan worden gehuisvesd, mede door de technische ontwikkelingen op het gebied van digitalisering van collecties.
De laatste ontwikkelingen rondom het Binnengasthuisterrein zijn goed nieuws voor erfgoedliefhebbers. De UvA heeft op 28 maart 2012 een persbericht doen uitgaan om te melden dat is besloten het verzet op te geven en in zee te gaan met de plannen voor het ontwikkelen van de universiteit in de bestaande monumenten.
Conclusie
De UvA is een universiteit met één van de mooiste locaties van Europa. De hele binnenstad van Amsterdam, met alle café’s, musea, winkelgebieden en grachten is het campusterrein van de universiteit, hetgeen een enorme aantrekkingskracht heeft op aanstaande studenten, het is juist één van de belangrijkste charmes van de hele instelling dat het in verschillende historische panden, enigszins verdeeld over de binnenstad huist, maar hier zijn wel enkele praktische nadelen aan verbonden, zoals te overbruggen afstanden.
In een poging deze nadelen te overkomen, namelijk het clusteren van gebouwen in enkele samenhangende gebieden, is echter weinig rekening gehouden met andere belangen.
Bovendien houdt de clustering ook in dat studenten minder door de binnenstad zouden reizen voor het volgen van hun studie. Het idee van de binnenstad van Amsterdam als campusgebied zou hier geen eer mee worden aangedaan. Studenten zouden zich meer afzonderen in hun kleine universiteitsenclaves, waardoor de levendige band tussen hen en de stad zou verminderen. Al met al een goede ontwikkeling en we hopen dat de nieuwe plannen voor alle partijen goed uitpakken.
View Larger Map
Bronnen:
- ArchiNed, (2002) Cruz y Ortiz ontwerpen bibliotheek UvA, gevonden op archined.nl.
- Wikipedia Binnengasthuisterrein.
- Verschillende artikelen op volbg.nl
- Zanden, J. Van der (2012) Advies Bureau Monumenten en Archeologie inzake de faculteitsbibliotheek op Binnengasthuisterrein, Amsterdam gevonden via volbg.nl (pdf)
- PVDA (februari 2012) De UB-problematiek in vogelvlucht, gevonden op de site van de PVDA
- Schoonenberg, W. (2012), UvA-stadscampus kan gerealiseerd worden met behoud van de monumenten, in Binnenstad nr 250
- UvA bereid om plan nieuwbouw Binnengasthuisterrein te herzien UvA Persvoorlichting (28-03-2012) gevonden op de site van de UvA.
- Amsterdam.nl (29-03-2012) Binnengasthuisterrein
Afbeeldingen:
- Luchtfoto: Google.com, bewerking SPQA Amsterdam
- Nieuw ontwerp bibliotheek: via ArchiNed.nl
- Foto Binnengasthuisterrein: SPQA Amsterdam
Lees meer...
Labels:
Binnengasthuisterrein,
Binnenstad,
Item,
Nieuws,
Poggenbeek
1 apr 2012
Documentaire Restauratie Paleis op de Dam
Onlangs reed ik in de tram over de Dam en hoorde de mensen voor mij verzuchten: “Ze hebben er zo lang over gedaan om het Paleis schoon te maken, maar het ziet er nog steeds vies uit!”
Deze verontwaardigde reactie laat goed zien hoe het grootste deel van de publieke opinie hier waarschijnlijk over denkt. Echter, deze reactie is helaas niet helemaal terecht. De werkzaamheden die het Paleis zo lang in de steigers heeft doen staan was geen schoonmaakactie. Het was een restauratie waarbij de oorspronkelijke kleurstelling van het gebouw weer terug is gebracht. Het Bentheimer zandsteen waarmee het gebouw, dat haar leven begon als het stadhuis van de machtigste stad van Europa, is opgebouwd krijgt van nature een vlekkerige, grauwe kleur. Na deze restauratie is het Paleis klaar voor de komende jaren en een eventuele op handen zijnde troonopvolging. Bekijk nu zelf wat de restauratie inhield in een documentaire van de AVRO. (52 minuten)
Bekijk de documentaire op de site van de AVRO.
Via: ergoedstem.nl
Foto: SPQA Amsterdam
Lees meer...
Deze verontwaardigde reactie laat goed zien hoe het grootste deel van de publieke opinie hier waarschijnlijk over denkt. Echter, deze reactie is helaas niet helemaal terecht. De werkzaamheden die het Paleis zo lang in de steigers heeft doen staan was geen schoonmaakactie. Het was een restauratie waarbij de oorspronkelijke kleurstelling van het gebouw weer terug is gebracht. Het Bentheimer zandsteen waarmee het gebouw, dat haar leven begon als het stadhuis van de machtigste stad van Europa, is opgebouwd krijgt van nature een vlekkerige, grauwe kleur. Na deze restauratie is het Paleis klaar voor de komende jaren en een eventuele op handen zijnde troonopvolging. Bekijk nu zelf wat de restauratie inhield in een documentaire van de AVRO. (52 minuten)
Bekijk de documentaire op de site van de AVRO.
Via: ergoedstem.nl
Foto: SPQA Amsterdam
Lees meer...
Labels:
Binnenstad,
Documentaire,
J van Campen,
Koninklijk paleis,
Link
28 mrt 2012
Uitbreiding Scheepvaarthuis?
Om nog even in het thema van het Scheepvaarthuis te blijven: Vorige week verscheen een artikel op de persoonlijke blog van Ido Verhagen, PVDA raadslid voor stadsdeel Centrum. Hij beschrijft een op handen zijnd besluit van het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel Centrum om een hotelfunctie toe te staan op het grondgebied aan de achterzijde van het gebouw. Onlangs heeft de huidige eigenaar van het gebouw en tevens eigenaar van de hotelketen Amrath, plannen ingediend om een aanbouw aan het gebouw te realiseren.
Het Scheepvaarthuis is gebouwd in opdracht van de NV “Het Scheepvaarthuis”, een samenwerkingsverband tussen zes scheepvaartmaatschappijen. Het gebouw is in eerste instantie gepland in drie verschillende delen, maar door verschillende oorzaken heeft de bouw van de tweede fase veel vertraging opgelopen en is het derde deel tot nu toe zelfs nooit gebouwd.
Het idee om dit laatste stuk grond alsnog aan te vullen is niet nieuw. Eerdere pogingen strandden om verschillende redenen. SPQA Amsterdam is in de geschiedenis van het gebouw gedoken en heeft de eerdere plannen eens op een rijtje gezet.
Plan van der Meij
Allereerst is er natuurlijk het plan van Van der Meij zelf. Het oorspronkelijke plan was om in de zelfde stijl het gebouw te voltooien en het perceel volledig te bebouwen. Dat hier plannen voor waren is duidelijk te zien aan de achterkant van het gebouw, waar een geplande binnenplaats slechts voor de helft is gebouwd. Vanwege de stijgende bouwkosten tegen het eind van de jaren 20 werd besloten te wachten tot na de crisis. In afwachting werden in 1934 de inmiddels aangekochte panden aan de Buiten Bantammerstraat gesloopt.
Tweede poging
Na de crisis hadden de rederijen echter eerst tijd nodig om zich te herstellen en daarna kwam de tweede wereldoorlog. In 1948 pakte men het plan weer op om de derde fase te bouwen, maar ook nu waren de bouwkosten zeer hoog geraamd. Om een vergelijking te geven: de eerste fase had f1.488.000,- gekost. De tweede, kleinere fase f1.946.000,- en de derde fase, welke qua oppervlakte nog weer een stuk kleiner was, was geraamd op f2.000.000,-. Nu waren het echter niet de materialen die voor de hoge kosten zorgden, de loonkosten van arbeiders was in de laatste jaren flink gestegen en de zeer rijk gedecoreerde gevel had veel manuren nodig.
Het plan was in eerste instantie om met het plan van Van der Meij verder te gaan, maar dan in een soberdere variant. Hiervoor wilde men wel graag een andere architect, maar daarvoor moest het auteursrecht van Van der Meij worden afgekocht. Dit ging zeer moeizaam en pas na zijn overlijden in 1949 kon men een nieuw ontwerp laten maken. Rond 1950 werden van de overgebleven panden aan de Binnenkant al enkele opgekocht en gesloopt. De plannen zorgden voor onrust bij de buurtbewoners. Vooral de bewoners van de Buiten Bantammerstraat waren inmiddels zeer gehecht geraakt aan de ruimte die was ontstaan. Maar ook anderen protesteerden tegen de afbraak van monumentale panden. En met succes. Er werd door de gemeente besloten dat het bestaande plan te hoog was. Er mocht een plan komen van maximaal drie verdiepingen in plaats van de vijf uit het plan van Van der Meij. Bovendien werd er geen sloopvergunning verleend voor het laatste pand binnenkant 12
Plan Duintjer
Voor het nieuwe plan werd FM Duintjer als architect aangetrokken. Hij kreeg de opdracht mee een ontwerp te maken voor de uitbreiding, waarvan het ontwerp moest aansluiten bij de bestaande vormgeving, maar dan goedkoper. Bij presentatie van de plannen bleek echter dat Duintjer zich niets van de eisen van de opdrachtgevers had aangetrokken en een volledig modern gebouw had getekend. Bovendien was het plan begroot op f4.000.000,-, een forse overschreiding van de eerdere plannen van Van der Meij. Nadat men in eerste instantie toch door wilde gaan omdat er al zo veel kosten waren gemaakt, is men uiteindelijk toch van het plan afgestapt.
Plan Amrath 2001/2006
Nadat de latere bewoner van het pand, het GVB in 2004 vertrok is het Scheepvaarthuis tussen 2004 en 2007 gerenoveerd en verbouwd tot Grand hotel Amrath. Daarmee verloor zij haar functie als kantoorgebouw, maar de eigenaar van het hotel had het gebouw al in 1998 gekocht en de plannen voor de nieuwe functie stammen van eerdere datum. In 2001 zijn er (schets) tekeningen ingediend voor de bouw van een uitbreiding met 109 kamers. De plannen zouden echter overal de hoogte van het Scheepvaarthuis volgen, 25 meter. Op de hoek met de Binnenkant zou een toren komen van 9 bij 9 meter die 31 meter hoog zou zijn. Dit plan is uiteindelijk na veel protesten niet gerealiseerd. Begrijpelijk, omdat het niet strookt met de eerdere besluiten van de gemeente. Ook zijn vooral de omwonenden niet blij zijn met deze plannen. Het zou de Buiten Bantammerstraat, één van de mooiste en rustigste straatjes van Amsterdam omtoveren tot een donkere steeg.
Plan Amrath 2012
Nu het plan van 2001 uiteindelijk niet doorging, is er dus een nieuw plan ingediend door de eigenaren van het hotel. Volgens Verhagen spiegelt het ontwerp hiervan de huidige bebouwing aan de overkant van de Buiten Bantammerstraat. Het huidige Dagelijks Bestuur heeft voorgesteld om alsnog hotelbebouwing toe te staan op deze plek. Verhagen vreest dat de bebouwing er zo uiteindelijk toch zal komen, hoewel hij het zelf niet wenselijk acht, vanwege het grote aantal hotels dat al in dit deel van het centrum aanwezig is. De leefbaarheid van de binnenstad staat op het spel met de overstroming van toeristen. Maar het is ook maar de vraag of de uitbreiding geen aantasting vormt voor het monument.
Afbeeldingen:
- Foto: SPQA Amsterdam
- Plan van der Meij: Boterenbrood
- Plan Duintjer: NAi
- Plan Amrath: opnieuw.nu
Bronnen
- Boterenbrood, H. (1989) Van der Mey en het Scheepvaarthuis, SDU Uitgevers
- Pinkse, H. (2001) Het Scheepvaarthuis, een stedenbouwkundige vergissing? In: Binnenstad 190 gevonden op amsterdamsebinnenstad.nl
- Lansen, E. (2001) Hotel naast het Scheepvaarthuis, gevonden op opnieuw.nu
- Verhage, I, (2012) Hoeveel hotels kan de hotelzee rond het stationseiland aan?, gevonden op idoverhagen.nl
Lees meer...
Het Scheepvaarthuis is gebouwd in opdracht van de NV “Het Scheepvaarthuis”, een samenwerkingsverband tussen zes scheepvaartmaatschappijen. Het gebouw is in eerste instantie gepland in drie verschillende delen, maar door verschillende oorzaken heeft de bouw van de tweede fase veel vertraging opgelopen en is het derde deel tot nu toe zelfs nooit gebouwd.
Het idee om dit laatste stuk grond alsnog aan te vullen is niet nieuw. Eerdere pogingen strandden om verschillende redenen. SPQA Amsterdam is in de geschiedenis van het gebouw gedoken en heeft de eerdere plannen eens op een rijtje gezet.
Plan van der Meij
Allereerst is er natuurlijk het plan van Van der Meij zelf. Het oorspronkelijke plan was om in de zelfde stijl het gebouw te voltooien en het perceel volledig te bebouwen. Dat hier plannen voor waren is duidelijk te zien aan de achterkant van het gebouw, waar een geplande binnenplaats slechts voor de helft is gebouwd. Vanwege de stijgende bouwkosten tegen het eind van de jaren 20 werd besloten te wachten tot na de crisis. In afwachting werden in 1934 de inmiddels aangekochte panden aan de Buiten Bantammerstraat gesloopt.
Tweede poging
Na de crisis hadden de rederijen echter eerst tijd nodig om zich te herstellen en daarna kwam de tweede wereldoorlog. In 1948 pakte men het plan weer op om de derde fase te bouwen, maar ook nu waren de bouwkosten zeer hoog geraamd. Om een vergelijking te geven: de eerste fase had f1.488.000,- gekost. De tweede, kleinere fase f1.946.000,- en de derde fase, welke qua oppervlakte nog weer een stuk kleiner was, was geraamd op f2.000.000,-. Nu waren het echter niet de materialen die voor de hoge kosten zorgden, de loonkosten van arbeiders was in de laatste jaren flink gestegen en de zeer rijk gedecoreerde gevel had veel manuren nodig.
Het plan was in eerste instantie om met het plan van Van der Meij verder te gaan, maar dan in een soberdere variant. Hiervoor wilde men wel graag een andere architect, maar daarvoor moest het auteursrecht van Van der Meij worden afgekocht. Dit ging zeer moeizaam en pas na zijn overlijden in 1949 kon men een nieuw ontwerp laten maken. Rond 1950 werden van de overgebleven panden aan de Binnenkant al enkele opgekocht en gesloopt. De plannen zorgden voor onrust bij de buurtbewoners. Vooral de bewoners van de Buiten Bantammerstraat waren inmiddels zeer gehecht geraakt aan de ruimte die was ontstaan. Maar ook anderen protesteerden tegen de afbraak van monumentale panden. En met succes. Er werd door de gemeente besloten dat het bestaande plan te hoog was. Er mocht een plan komen van maximaal drie verdiepingen in plaats van de vijf uit het plan van Van der Meij. Bovendien werd er geen sloopvergunning verleend voor het laatste pand binnenkant 12
Plan Duintjer
Voor het nieuwe plan werd FM Duintjer als architect aangetrokken. Hij kreeg de opdracht mee een ontwerp te maken voor de uitbreiding, waarvan het ontwerp moest aansluiten bij de bestaande vormgeving, maar dan goedkoper. Bij presentatie van de plannen bleek echter dat Duintjer zich niets van de eisen van de opdrachtgevers had aangetrokken en een volledig modern gebouw had getekend. Bovendien was het plan begroot op f4.000.000,-, een forse overschreiding van de eerdere plannen van Van der Meij. Nadat men in eerste instantie toch door wilde gaan omdat er al zo veel kosten waren gemaakt, is men uiteindelijk toch van het plan afgestapt.
Plan Amrath 2001/2006
Nadat de latere bewoner van het pand, het GVB in 2004 vertrok is het Scheepvaarthuis tussen 2004 en 2007 gerenoveerd en verbouwd tot Grand hotel Amrath. Daarmee verloor zij haar functie als kantoorgebouw, maar de eigenaar van het hotel had het gebouw al in 1998 gekocht en de plannen voor de nieuwe functie stammen van eerdere datum. In 2001 zijn er (schets) tekeningen ingediend voor de bouw van een uitbreiding met 109 kamers. De plannen zouden echter overal de hoogte van het Scheepvaarthuis volgen, 25 meter. Op de hoek met de Binnenkant zou een toren komen van 9 bij 9 meter die 31 meter hoog zou zijn. Dit plan is uiteindelijk na veel protesten niet gerealiseerd. Begrijpelijk, omdat het niet strookt met de eerdere besluiten van de gemeente. Ook zijn vooral de omwonenden niet blij zijn met deze plannen. Het zou de Buiten Bantammerstraat, één van de mooiste en rustigste straatjes van Amsterdam omtoveren tot een donkere steeg.
Plan Amrath 2012
Nu het plan van 2001 uiteindelijk niet doorging, is er dus een nieuw plan ingediend door de eigenaren van het hotel. Volgens Verhagen spiegelt het ontwerp hiervan de huidige bebouwing aan de overkant van de Buiten Bantammerstraat. Het huidige Dagelijks Bestuur heeft voorgesteld om alsnog hotelbebouwing toe te staan op deze plek. Verhagen vreest dat de bebouwing er zo uiteindelijk toch zal komen, hoewel hij het zelf niet wenselijk acht, vanwege het grote aantal hotels dat al in dit deel van het centrum aanwezig is. De leefbaarheid van de binnenstad staat op het spel met de overstroming van toeristen. Maar het is ook maar de vraag of de uitbreiding geen aantasting vormt voor het monument.
Afbeeldingen:
- Foto: SPQA Amsterdam
- Plan van der Meij: Boterenbrood
- Plan Duintjer: NAi
- Plan Amrath: opnieuw.nu
Bronnen
- Boterenbrood, H. (1989) Van der Mey en het Scheepvaarthuis, SDU Uitgevers
- Pinkse, H. (2001) Het Scheepvaarthuis, een stedenbouwkundige vergissing? In: Binnenstad 190 gevonden op amsterdamsebinnenstad.nl
- Lansen, E. (2001) Hotel naast het Scheepvaarthuis, gevonden op opnieuw.nu
- Verhage, I, (2012) Hoeveel hotels kan de hotelzee rond het stationseiland aan?, gevonden op idoverhagen.nl
Lees meer...
Labels:
Amsterdam Centrum,
Amsterdamse School,
Binnenstad,
Duintjer,
Item,
Joan van der Meij,
Link,
Scheepvaarthuis
30 nov 2011
Mogelijkheid tot uitbreiding UvA zonder ingrijpende sloop
Nadat verschillende monumenten organisaties bezwaar hadden gemaakt inzake de plannen van de Universiteit van Amsterdam om enkele panden op het Binnengasthuisterrein te slopen voor een nieuwe bibliotheek, heeft de Universiteit drie onafhankelijke deskundigen gevraagd om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn omtrend de nieuwbouw en de oude panden. Deze week zijn de drie rapporten openbaar gemaakt. Conclusie: Het is goed mogelijk om een moderne bibliotheek te maken in het campusgebied zonder al te ingrijpende sloop. De UvA beredeneert wel dat er aanpassingen gedaan moeten worden. Zij is van mening dat een bibliotheek in de huidige universiteitsleven vooral de functie heeft van ontmoetingsplek. Een ontmoetingsplek dient in het hart van de campus te liggen en daarom wees het ook de eerder voorgestelde verhuizing naar het Fortisgebouw aan het Rokin af.
De organisaties van Erfgoedvereniging Heemschut en de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad hebben in een rechtzaak succesvol de vergunning tot sloop vernietigd gekregen. Nu komen de oude plannen in ieder geval op de tocht te staan en wordt er gekeken naar alternatieven. Ook blijkt dat de Unesco op zijn zachtst gezegd niet blij was met de sloop van de historische panden.
De rapporten stellen de mogelijkheid om te verbouwen waarbij de cultuurhistorische balans “circa 87% restauratie en renovatie en 13% sloop “ is. Volgens het rapport van deskundige Ir. R. Toornend kan deze verbouwing met een meerprijs van €7 miljoen euro. Op een totaalplaatje van ongeveer €200 miljoen is dit het overwegen waard.
Het Binnengasthuisterrein is een complex van meerdere panden en is het terrein waar tot 1981 het AMC ziekenhuis stond. Het gebied was al in de middeleeuwen de plaats waar zieken, voornamelijk armen, soldaten, matrozen en reizigers werden verpleegt. In eerste instantie was het gasthuis een nonnenklooster, dat na de alteratie door de stad werd geconfisceerd en tot stedelijke liefdadigheidsinstelling werd omgevormd. In de loop der eeuwen is er het een en ander veranderd, van de oude oorspronkelijke bebouwing is niets meer over, maar de functie bleef behouden. De huidige bebouwing stamt uit de periode 1870-1915, zoals het administratieve gebouw van Joan van der Meij uit 1913.
Lees ook het persbericht van de UvA.
Afbeelding: Het Parool
Lees meer...
De organisaties van Erfgoedvereniging Heemschut en de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad hebben in een rechtzaak succesvol de vergunning tot sloop vernietigd gekregen. Nu komen de oude plannen in ieder geval op de tocht te staan en wordt er gekeken naar alternatieven. Ook blijkt dat de Unesco op zijn zachtst gezegd niet blij was met de sloop van de historische panden.
De rapporten stellen de mogelijkheid om te verbouwen waarbij de cultuurhistorische balans “circa 87% restauratie en renovatie en 13% sloop “ is. Volgens het rapport van deskundige Ir. R. Toornend kan deze verbouwing met een meerprijs van €7 miljoen euro. Op een totaalplaatje van ongeveer €200 miljoen is dit het overwegen waard.
Het Binnengasthuisterrein is een complex van meerdere panden en is het terrein waar tot 1981 het AMC ziekenhuis stond. Het gebied was al in de middeleeuwen de plaats waar zieken, voornamelijk armen, soldaten, matrozen en reizigers werden verpleegt. In eerste instantie was het gasthuis een nonnenklooster, dat na de alteratie door de stad werd geconfisceerd en tot stedelijke liefdadigheidsinstelling werd omgevormd. In de loop der eeuwen is er het een en ander veranderd, van de oude oorspronkelijke bebouwing is niets meer over, maar de functie bleef behouden. De huidige bebouwing stamt uit de periode 1870-1915, zoals het administratieve gebouw van Joan van der Meij uit 1913.
Lees ook het persbericht van de UvA.
Afbeelding: Het Parool
Lees meer...
Labels:
Binnengasthuisterrein,
Binnenstad,
Joan van der Meij,
Nieuws,
UvA
Abonneren op:
Posts (Atom)












