Van najaar 2013 tot en met maart 2014 worden in Amsterdam verschillende activiteiten georganiseerd in verband met het evenement Ontdek Berlage. Dit evenement moet het honderd jarige Plan Zuid van deze architect en stedebouwkundige in het zonnetje zetten. Centraal thema is het plangebied van Plan Zuid en in dit gebied concentreren de activiteiten zich natuurlijk, hoewel voor het gemak ook de modernere Zuidas is meegenomen.
Verschillende organisaties zoals Museum Het Schip, Hello Zuidas en ARCAM organiseren verschillende activiteiten, excursies en lezingen. Zo worden er een aantal fiets- en wandelexcursies georganiseerd door Museum Het Schip, vertrekkende vanuit de vorig jaar geopende tweede locatie in complex De Dageraad in de P.L. Takstraat. Ook komen er publicaties uit en kunnen er woningen met historische interieurs worden bezocht. Maar ook het welbekende tweejaarlijkse ArtZuid is dit jaar inder de paraplu van het evenement geplaatst.
Lees meer voor een geschiedenis van Plan Zuid in een notendop.
Plan Zuid was één van de eerste plannen die Amsterdam verplicht was om op te stellen volgens de woningwet. Deze wet uit 1901 vroeg gemeentes hun uitbreidingen volgens vooraf door henzelf op te leggen regels, opgesteld door bouw- en woningtoezicht uit te voeren. Aangezien het beroep van stedenbouwkundige nog in haar kinderschoenen stond en werd gezien als een voortvloeisel van de architectuur, werd voor deze nieuwe, maarimposante opdracht Nederlands grootste architect van het moment gevraagd.
Overigens is de datum 2014 voor het ivoren jubileum discutabel, aangezien het oorspronkelijke plan dat Berlage voor de buurt had ontworpen al in 1905 is aangenomen. Dit plan was opgebouwd volgens de toen heersende ideologische opvattingen voor nieuwe stadsuitbreidingen, zoals deze in heel Europa gangbaar waren, met veel groen, plek voor recreatie, sport, cultuur en andere activiteiten. Door tegenstanders werd het echter onevenwichting genoemd vanwege de geringe aantallen woningen. Hoewel erg sierlijk, was de woningdichtheid slechts een derde van het tot dan toe gebruikelijke. De kosten voor onteigening van de plannen zouden ver boven de uiteindelijke opbrengsten uitkomen en vele praktische bezwaren van onder andere de spoorwegen en Publieke Werken zorgden dat het plan slechts in minieme delen kon worden uitgevoerd.
Tien jaar later werd het plan herzien. Dit plan ontwierp Berlage in 1915 en werd vervolgens in 1917 aangenomen en is het plan dat in grote lijnen het huidige stadsbeeld toont. In de tussentijd had Berlage zich verder bekwaamd in de theorie van de stedenbouw en zijn nieuwe plan viel niet alleen in haar eigen tijd in goede aarde, ook vandaag de dag wordt het plan nog gezien als een sterk en evenwichtig plan. Berlage beschreef zijn plan als: Monumentaal van opzet en schilderachtig in detail.
Het monumentale werd bereikt met de lange en brede boulevards, waarmee het plan bij elkaar gehouden wordt. Denk hierbij aan de Apollolaan, de Minervalaan en de Stadionweg in het oosten en aan de Churchill-laan, Rooseveltlaan en Vrijheidslaan in de Rivierenbuurt. De boulevards zouden pleinen verbinden die als de centrale publieke punten in de wijk zouden dienen. Op elk plein had Berlage een belangrijk gebouw bedacht. Onder andere een Rijksacademie voor beeldende kunsten, een ziekenhuis, een opera en een kunstenaarshuis. Door geldgebrek en een veranderende vraag in de loop der tijd zijn de meeste van deze gebouwen echter niet gerealiseerd. Het schilderachtige werd bewerkstelligd door een hoge mate van detaillering en romantiek in de buurten die tussen de boulevards ontstonden. In het plan had Berlage ruimte gereserveerd voor zowel dure villa's, middenstandswoningen en een plan voor arbeiderswoningen. Voor dit laatste werd onder andere een door J.F. Repko voorgesteld plan letterlijk overgenomen. Dit plan was een uitwerking van een idealisering van de indeling voor een arbeidersbuurt.
Berlage had een grote invloed op de uiteindelijke architectonische éénheid in het plan. Zo bepaalde hij naast de ligging van straten en kanalen ook mede de hoogte van de bebouwing, de vorm van de daken, de beplantingen en dergelijke. Ook de voor Amsterdam Zuid kenmerkende torenachtige verhogingen op de hoeken van straten zijn een gevolg van de plannen van Berlage. Andere architecten werden vervolgens gevraagd om de supervisie te voeren over de kleinere individuele buurten. Daarbij moesten echter de ideeën van Berlage als leidraad worden gebruikt. De welstandscommissie zorgde voor een verdere éénheid in de uitwerking van de plannen. Bij de latere bebouwingen was deze bemoeienis zo groot, dat er weinig eigen inbreng van de architecten meer mogelijk was. Vooral in de meer zuidelijke delen van het plan is dit goed te merken en zijn de individuele blokken nauwelijks van elkaar te onderscheiden.
De invulling van het plan gebeurde vanaf 1917. In eerste instantie waren het de woningbouwverenigingen die de bovenhand voerden. Na 1921, bij een aanpassing van de Woningwet in het voordeel van particuliere bouwondernemers namen deze laatsten de bouw voor het merendeel over.
Bij een volgende herziening van Plan Zuid was de in 1934 overleden Berlage inmiddels niet meer beschikbaar voor het overzicht van aanpassingen voor het plan. Zijn opvolger was Cornelis van Eesteren, aanhanger van De Stijl en het Nieuwe Bouwen. Als onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan paste hij het plan aan ten zuiden van het Zuider Amstelkanaal aan, aan de hand van zijn eigen opvattingen over moderne stedenbouw, met strokenbouw en veel groen. Vergelijkbare opvattingen zijn ook in Nieuw-West duidelijk te herkennen. Het was de tijd van Licht, Lucht en Ruimte.
Bekijk voor alle activiteiten de website van het evenement
ontdekberlage.nl
Voor de thema rondleidingen van Museum Het Schip, zie:
hetschip.nl
Afbeeldingen:
- Tekeningen plannen: H. Berlage gevonden via wikipedia
- Flyer: Ontdek Berlage
Bronnen:
- Aerts, R., Rooy, P. De e.a. (2006), Geschiedenis van Amsterdam deel III 1813-1900, Hoofdstad in aanbouw, Uitgeverij SUN, Amsterdam
- Fraenkel, F. (1976), Het plan Amsterdam-Zuid van H.P.Berlage, Canaletto, Alphen a.d.Rijn
- Beekum, R., (2009), Architect Johan Frederik Repko en Plan-Zuid, in: Amstelodamum
- Hoekstra, M.J. (2012), Het Plan Zuid in woorden, veranderende stedebouwkundige begrippen en een onbekende plankaart, in: Bulletin KNOB
Lees meer...
Posts tonen met het label Evenement. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Evenement. Alle posts tonen
13 sep 2013
3 jan 2013
Museum Het Schip vertoont film Droom en Daad over Henriette Roland Holst
Op zondag 27 januari 13:30 vertoont Museum Het Schip, de film Droom en Daad. De film zelf wordt vertoond in het Berlage Lyceum, de school in Amsterdamse School stijl, welke zich naast het nieuwe bezoekerscentrum van het museum in Plan Zuid van Berlage bevindt.
De documentaire is geregiseerd door Annette Apon en is geïnspireerd op de biografie van Elsbeth Etty over Henriette Roland Holst, de schrijfster, dichteres en activiste, die aan het einde van de negentiende eeuw lid werd van de SDAP en meehielp de partij groot te maken. Na 1911 echter stapte zij uit de partij, omdat zij de verwantschap met het Sociaal Democratische gedachtengoed was verloren. Uiteindelijk kwam zij terecht bij een ethisch en religieus socialisme.
De film richt zich op de periode 1891-1927, wanneer Henriette, die aan de wieg van de Nederlandse arbeidersbeweging stond, haar plaats ten opzichte van het socialisme probeerde te bepalen. Haar bezoek aan Rusland om Lenin te helpen, haar twijfels en ontgoochelingen worden allemaal zichtbaar. Een mooi vertellend verhaal met historische beelden over een bijzondere vrouw en de Nederlandse geschiedenis.
Na afloop wordt de gelegenheid geboden om met de maakster van de film, Annette Apon, te discussiëren over de inhoud en de totstandkoming van deze film.
2013 vormt het uitwisselingsprogramma Nederland-Rusland 2013. In het komende jaar zullen tientallen evenementen en exposities de relatie tussen de twee landen benadrukken. Hierop vooruitlopend wil Museum Het Schip alvast een stukje achtergrond meegeven met het vertonen van deze film.
Droom en Daad, Henriette Roland Holst.
Zondag 27 januari, 13.30 uur
Entreeprijs : €7,50 (Vooraf reserveren bij Museum Het Schip via het reserveringssysteem, info@hetschip.nl of 020 418 2885)
Bezoekerscentrum De Dageraad
Burgemeester Tellegenstraat 128
Amsterdam
Bekijk hieronder de trailer van de film:
Wij berichtten al eerder over het echtpaar Roland Holst
Artikel over het huis op de Buisse Heide door Margaret Staal-Kropholler:
Bronnen:
- nlrf2013.nl: website van 2013 Nederland-Rusland
- dbnl.org
Lees meer...
De documentaire is geregiseerd door Annette Apon en is geïnspireerd op de biografie van Elsbeth Etty over Henriette Roland Holst, de schrijfster, dichteres en activiste, die aan het einde van de negentiende eeuw lid werd van de SDAP en meehielp de partij groot te maken. Na 1911 echter stapte zij uit de partij, omdat zij de verwantschap met het Sociaal Democratische gedachtengoed was verloren. Uiteindelijk kwam zij terecht bij een ethisch en religieus socialisme.
De film richt zich op de periode 1891-1927, wanneer Henriette, die aan de wieg van de Nederlandse arbeidersbeweging stond, haar plaats ten opzichte van het socialisme probeerde te bepalen. Haar bezoek aan Rusland om Lenin te helpen, haar twijfels en ontgoochelingen worden allemaal zichtbaar. Een mooi vertellend verhaal met historische beelden over een bijzondere vrouw en de Nederlandse geschiedenis.
Na afloop wordt de gelegenheid geboden om met de maakster van de film, Annette Apon, te discussiëren over de inhoud en de totstandkoming van deze film.
2013 vormt het uitwisselingsprogramma Nederland-Rusland 2013. In het komende jaar zullen tientallen evenementen en exposities de relatie tussen de twee landen benadrukken. Hierop vooruitlopend wil Museum Het Schip alvast een stukje achtergrond meegeven met het vertonen van deze film.
Droom en Daad, Henriette Roland Holst.
Zondag 27 januari, 13.30 uur
Entreeprijs : €7,50 (Vooraf reserveren bij Museum Het Schip via het reserveringssysteem, info@hetschip.nl of 020 418 2885)
Bezoekerscentrum De Dageraad
Burgemeester Tellegenstraat 128
Amsterdam
Bekijk hieronder de trailer van de film:
Wij berichtten al eerder over het echtpaar Roland Holst
Artikel over het huis op de Buisse Heide door Margaret Staal-Kropholler:
Bronnen:
- nlrf2013.nl: website van 2013 Nederland-Rusland
- dbnl.org
Lees meer...
15 jun 2012
Stadswandeling Isaac Israëls
Isaac Israëls is een van de belangrijkste Nederlandse impressionisten. Vanaf vandaag tot 26 augustus is er in het Stadsarchief Amsterdam een tentoonstelling te zien over Israëls (1865-1934), Isaac Israëls in Amsterdam. Het is de eerste tentoonstelling over Israëls die betrekking heeft op zijn Amsterdamse werk. Rondom deze tentoonstelling organiseert het Stadsarchief verschillende activiteiten waaronder een stadswandeling op elke zondag om 14.00 uur.Israëls werd geboren in Amsterdam op 3 februari 1865 als zoon van schilder Jozef Israëls. In 1871 verhuisde het gezin naar Den Haag. Hij leerde schilderen in het atelier van zijn vader en ging van 1878 tot 1880 naar de kunstacademie in Den Haag. Hij bleek al op jonge leeftijd zeer talentvol, in 1881 kocht Hendrik Willem Mesdag al voor de voltooiing ervan een schilderij van hem. In 1886 ging hij in Amsterdam wonen waar hij zich weer inschreef op de kunstacademie om zijn opleiding af te maken. Hij volgde echter maar een jaar lessen en stopte met de opleiding omdat hij er niets meer kon leren.
Tussen 1903 en 1923 verbleef Israëls voornamelijk in Parijs en Londen. In Parijs werd hij beïnvloed door de werken van Edgar Degas en Henri de Toulouse-Lautrec. Hij schilderde er vooral specifiek Parijse motieven: mensen in parken, in cafés. Daarna verbleef hij van 1913 tot 1915 in Londen en reisde hij in 1921 naar Java. Vanaf 1923 tot aan zijn dood in 1934 woonde Israëls in Den Haag.
De tentoonstelling in het stadsarchief richt zich op de periode dat Israëls in Amsterdam woonde en werkte. In Amsterdam leerde Israëls verschillende kunstenaars kennen waaronder George Hendrik Breitner en Willem de Zwart. Israëls en Breitner trokken vaak samen de stad in om vluchtige momenten uit het dagelijks leven vast te leggen. Voor de tentoonstelling is veel onderzoek gedaan naar de plekken in de stad die Israëls in beeld heeft gebracht. Door dit onderzoek zijn veel locaties die op schilderijen en tekeningen te zien zijn vastgesteld, met soms verassende resultaten.Op de tentoonstelling zijn naast de werken uit de collectie van het Stadsarchief ook bruiklenen van het Rijksmuseum, het Amsterdam Museum, het Gemeentemuseum Den Haag, het Groninger Museum en bruiklenen van verschillende particulieren te zien. Veel van deze werken zijn nog niet eerder tentoongesteld.
Naast de tentoonstelling organiseert het Stadsarchief Amsterdam ook stadswandelingen langs de plekken waar Israëls inspiratie heeft opgedaan. De stadswandeling voert langs 12 spraakmakende locaties in het centrum van Amsterdam. Er zal aandacht besteed aan het leven en werk van Israëls en de maatschappelijke ontwikkelingen van die tijd. De wandeling start in het Stadsarchief en gaat vervolgens via de Munt, het Koningsplein, de Jordaan, de Noordermarkt naar het eindpunt bij de Haarlemmersluis, vlakbij het Centraal Station.
De stadswandeling vindt iedere zondag gedurende de tentoonstelling (15 juni tot 26 augustus) plaats om 14.00 en duurt ongeveer twee uur.Info: Iedere zondag van 15 juni t/m 26 augustus. Start om 14.00 uur, aanwezig zijn om 13.45. Kosten 8 euro per persoon. Deelnemers dienen zich vooraf aan te melden bij het Stadsarchief, per telefoon: 020-2511511 of per e-mail: informatie@stadsarchief.amsterdam.nl.
Ook is er een stadswandeling per groep mogelijk van dinsdag tot en met zondag. De kosten zijn 130 euro voor een groep van maximaal 15 personen. Reserveren per telefoon: 020-2511691 of per e-mail: groepsrondleidingen@stadsarchief.amsterdam.nl.
Voor meer informatie: Stadsarchief Amsterdam
Afbeeldingen: Stadsarchief Amsterdam
Lees meer...
14 jun 2012
Dag van de Architectuur 2012
| Dag van de architectuur |
Ook dit jaar is er weer een vol programma met nieuwe en oude architectuur, met onder andere een kijkje in de Centrale Markthal van Nicolaas Lansdorp.
De dag heeft het thema Architectuur en Voedsel, hetgeen waarschijnlijk resulteert in combinatie van architectuur bekijken en lekker eten. Let op, niet alle evenementen zijn gratis.
Bekijk het volledige programma hier.
Lees meer...
Labels:
Evenement,
Link,
moderne architectuur,
Nieuws
Abonneren op:
Posts (Atom)





