Nieuwe ontwikkelingen rondom het Rijksmuseum

Het Rijksmuseum in Amsterdam is af, zo werd enige tijd geleden gemeld. Groot nieuws, want na bijna tien jaar verbouwen, waarvan de helft niet in de planning stond, wordt het tijd om een einde aan de klus te maken. Voor verschillende websites was dit een mooie gelegenheid om artikelen aan het gebouw te wijden.

Nu dat de steigers zijn weggehaald is de in oude luister herstelde gevel goed te zien. Het zal echter nog even duren voordat we weer ongelimiteerd van de “nationale schatkamer” kunnen genieten. Momenteel wordt er nog gewerkt aan de inrichting en plaatsing van de kunstwerken. Men denkt hier nog zeker tot april volgend jaar voor nodig te hebben. Toch is deze laatste fase ook nog niet vrij van controverse.

Het Parool berichtte gisteren over verzet dat al in 2011 gevoerd werd over het bepleisteren van het monumentale metselwerk in de kelders van het gebouw. Hoewel er is gekozen voor een makkelijker verwijderbare stuc, zijn verschillende monumenteninstanties niet te spreken over de keuze.

Op verschillende websites wordt alvast een kijkje geboden in het nieuwe museum.
Het Parool heft onlangs een artikel in de rubriek Stadsgezichten gewijd aan de inmiddels beruchte onderdoorgang.

Bij Hart van Nederland kunt u even meekijken in de nieuwe ruimtes.

Ook leveren verschillende geschiedeniswebsites een bijdrage om de historie van het gebouw weer in de schijnwerpers te zetten. Vooral Historiek en Isgeschiedenis vertellen kort, maar boeiend over de geschiedenis van het gebouw uit 1885.

Tot slot geeft Chris Buijink met een aantal foto’s een blik achter de schermen met de installaties die de kunst in de juiste conditie houden.

Afbeelding:
- Cuypers, P., Het Rijksmuseum te Amsterdam in De Opmerker 1885, via Stadsarchief Amsterdam


Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: De Melkweg

Tegewoordig één van de belangrijkste poptempels van Amsterdam is de Melkweg voor velen binnen en buiten Amsterdam een bekend fenomeen. In vroegere tijden echter, was het gebouw, zoals uit de naam valt af te leiden, een melkfabriek. Daar weer vóór diende het gebouw als suikerpakhuis. Het Parool heeft een interessant artikel gepubliceerd in haar wekelijkse column over Amsterdamse kenmerkende gebouwen.


De Melkweg dateert uit het einde van de 19e eeuw. De Lijnbaansgracht zelf stamt uit het begin van de 17e eeuw, in de tijd dat men de grachtengordel aanlegde. In een tijd dat de zeevaart één van de belangrijkste peilers was van de stad, waren er veel touwslagerijen nodig. Deze lagen aan de rand van de stad, omdat zij vaak langgerekte ruimte nodig hadden.

Lees het artikel op de site van Het Parool

Bron:
iisg.nl

Foto:
Wikipedia

Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Het Zuiderbad

De architectuurkatern van Het Parool zette vorige week een nieuw pareltje in de schijnwerpers.
Het is dit jaar 100 jaar geleden (1912) dat het Zuiderbad haar deuren opende. Maar het gebouw van het bad is eigenlijk nog 14 jaar ouder. Voor de huidige functie als zwembad heeft het gebouw een andere functie gehad. Een functie die we vandaag de dag eigenlijk niet meer kennen.

Het gebouw dat we nu kennen als statig zwembad, is niet als zodanig gebouwd. Het gebouw is gebouwd voor Wielrijschool Velox, maar men kon lessen om te fietsen. In die tijd zag men de potentie van het nieuwe vervoermiddel al in en enkele handige ondernemers openden fietsscholen om de nieuwe clientele te bedienen. Echter, al gauw bleek het kunstje niet zo moeilijk als het in het begin leek en mensen leerden het elkaar. De fietsscholen waren geen lang leven beschonken.

Architect van het gebouw was Jonas Ingenohl, die ook verantwoordelijk was voor het turngebouw, waar tegenwoordig jeugdtheater de Krakeling in gehuisvest is. Het gebouw werd gebouwd in 1898 in een mengeling van neo stijlen zoals in die tijd populair was.

Nadat Velox in 1906 failliet ging, hebben verschillende ondernemers geprobeerd om het gebouw te exploiteren, allen zonder succes, totdat op initiatief van een aantal artsen en andere Amsterdamse prominenten onder leiding van Otto Lanz, hoogleraar chirurgie in het Binnengasthuis, op grond van hygiene een zwembad openden in het gebouw. In het nieuwe zuidelijk deel van de stad dat zich aan het ontplooien was, was het een uitstekende functie en in 1912 startte de ombouw. Het werd met een bassin van 32 bij 14 meter één van de grootste overdekte zwembaden van Europa. Als architect werd Jan Stuyt aangetrokken. Hoewel men in eerste instantie Ingenohl zelf had willen vragen, bleek hij zich al intensief betrokken bij het uit dezelfde periode stammende Heiligewegbad, waardoor hij afviel. Interessant is dat het bassin bovenop de bestaande vloer werd gebouwd, waardoor men nu, om het zwembad te bereiken eerst een trap omhoog moet. Een ander kenmerkend onderdeel is de mozaiek fontein aan de kop van het bad.

Inmiddels bestaat het Zuiderbad 100 jaar, maar het voortbestaan van het zwembad ging niet altijd vanzelfsprekend. Meermalen stond het gebouw op de rand van sluiten, maar door acties van buurtbewoners is het gebouw nu nog steeds een zwembad. Bekijk het artikel, waar meer word verteld over behoud en restauratie van het gebouw op de site van het Parool

Afbeeldingen:
Foto: SPQA Amsterdam
Perspectieftekening: J. Ingenohl in Bouwkundig Weekblad

Bronnen:
- Melle, M. Van, (2012) Zwemmen in een wielrijschool in Ons Amsterdam Maart 2012
- Leliman, J.H.W. (1898) De wielerschool der Maatschappij Velox te Amsterdam in Bouwkundig Weekblad 1898
- Wikipedia J. Ingenohl


View Larger Map


Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Het Tolhuis

Bij de rubriek Stadsgezichten blijven ze nog even in Noord. Dit keer een artikel over het Tolhuis, het café/restaurant van stadsarchitect Springer uit 1859.

Op de plek waar nu het huidige gebouw stad stond eerder een ander tolhuis, waar mensen konden betalen voor de Buikslotervaart naar Buiksloot, ten noorden van Amsterdam. Voor degenen die de laatste pont hadden gemist was er de mogelijkheid om te overnachten.

Langzamerhand verloor het haar oorspronkelijke functie en werd het steeds meer een plek om vanuit Amsterdam recreatief van het platteland en het uitzicht over het IJ te genieten. Het huidige gebouw werd zelfs zonder tolfunctie gebouwd.

Lees het artikel op de site van het Parool.

Foto:
maps.google.com

Bron
- De geschiedenis van het gebouw op de site van het restaurant.

Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Westerkade 23-25

Het Parool heeft een nieuw artikel gepubliceerd dat het bekijken waard is. Deze keer over drie oude negentiende eeuwse panden aan de Westerkade. Hoewel de panden zelf niet uitzonderlijk zijn, is er een intrigerend stukje gsechiedenis aan de huisjes verbonden. De Marnixstraat maakt samen met de Weteringschans en de huidige Sarphatistraat onderdeel uit van de voormalige stadswallen van de stad tot rond 1820. Het westelijke gedeelte, waartoe de Marnixstraat behoort is als eerste gebouwd, zoals op de kaart van de stad uit 1640-1652 van Joan Blaeus mooi te zien is.

Aanleiding voor het stuk is de geplande verkoop van de panden door de gemeente en de daarmee samenhangende vrees van de huurders voor behoud van de huidige verhuursituatie.

Het besluit tot bouwen van de stadswallen van Amsterdam werd genomen in 1613, nadat door de enorme groei van het bevolkingsaantal, de vorige stadsbescherming, te krap bleek.

Er werd, naar ontwerp van Hendrick Jacobsz Staets tussen 1613 en 1663, samen met de grachtengordel een nieuwe verdedigingslinie gebouwd rondom de oude stad. Dit wordt ook wel de Derde en Vierde Uitleg genoemd. Rondom de stad kwamen niet minder dan 26 vijfhoekige bolwerken en 5 poorten, met daar weer omheen de huidige Singelgracht. Bovenop de bolwerken kwam in de meeste gevallen een molen. Dit zou extra geld opleveren om de kosten van de wal deels te bekostigen en aan de rand van de stad was veel wind, omdat er geen bebouwing in de weg lag. Het project was één van de grootste werken in Nederland uit deze tijd. Voor de gehele wal werden meer dan 100.000 palen geheid. Uiteindelijk hebben de verdedigingswerken nooit dienst gedaan en vanaf 1799 startte de afbraak van de wal.

Inmiddels is er weinig van de stadswal over, maar hier en daar zijn er sporen van terug te vinden. De lage ligging van de panden op de Westerkade ten opzichte van de Marnixstraat bijvoorbeeld. Maar ook de driehoekige vorm van het Marnixplantsoen is duidelijk die van een bolwerk.
Op meerdere plaatsen op de oude verdedigingswerken laten stenen plaquettes zien waar de verschillende bolwerken hebben gestaan, zoals deze op het Weteringplantsoen.

Bekijk het artikel over de panden op de site van Het Parool.

Een zeer informatieve site over de stadswal met uitleg over de verschillende bolwerken is te vinden op de site van de stad.

Bronnen:
- Ons Amsterdam
- Wikipedia Marnixstraat

Afbeeldingen:
- Kaart Blaeu: Wikipedia
- Plaquette Weteringplantsoen: SPQA Amsterdam

Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Groot Laboratorium Shell

Deze keer in Stadsgezichten van Het Parool het Groot Laboratorium van Shell in Amsterdam Noord op het terrein Overhoeks in Noord. Het gebouw bestaat feitelijk uit twee delen die tien jaar na elkaar zijn gebouwd (1929 en 1939) en is ontworpen door architect CA (Kees) Abspoel (1899 - 1970), de huisarchitect van Shell. Hoewel het gebouw elementen vertoont van de Amsterdamse School, verbond Abspoel zich later met de modernistische architectengroep De 8, welke zich juist afzette tegen de overdadigheid van deze stijl. Deze groepering is in 1927 opgericht en vocht tegen de alleenheerschappij van de Amsterdamse School in de stad. De grootste kwaliteit van het verder neutraal ontworpen gebouw is het glas-in-lood van de trappenhal, welke is ontworpen door Max Nauta.

Het gebouw is onlangs bezet geweest door de Occupy beweging om een statement te maken tegen grote multinationals als Shell, waarna het is ontruimd in verband met de vondst van een lijk. Het pand krijgt een nieuwe functie binnen het plan van herontwikkeling van het Shell Research-terrein tot de nieuwe buurt Overhoeks. Hiertoe wordt naast het Groot Laboratorium ook Toren Overhoeks van Arthur Staal (zoon van JF Staal) behouden.

Bekijk het artikel voor meer informatie op de site van Het Parool

Bronnen:
- Het Parool
- NAi

Foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam


View Larger Map




Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Hirsch & Cie Leidseplein

De redactie van Stadsgezichten, een samenwerking van Het Parool en het Amsterdams Architectuurcentrum ARCAM hebben weer een bijzonder Amsterdams gebouw uitgekozen om uit te lichten. Ditmaal is er gekozen voor het gebouw dat is begonnen als warenhuis Hirsch & Cie aan het Leidseplein. Aanleiding is de restauratie en heropenstelling als winkelpand. 100 jaar na dato hebben Automerk Mini en Apple hun intrek genomen in het gebouw en zo wordt weer recht gedaan aan de oorspronkelijke functie van het gebouw.

Hirsch & Cie was een warenhuis dat zich richtte op de luxere artikelen. Vanwege de joodse afkomst van de directie heeft het bedrijf tijdens de tweede wereldoorlog beperkingen opgelegd gekregen. Een klap voor het warenhuis, welke het later niet meer te boven is gekomen. Na 1976 is het gebouw in gebruik geraakt als kantoor en is het afgesloten voor publiek. Voor het Leidseplein betekende dit dat een groot degeelte niet meer bij het plein betrokken was. Nu is dit weer (voor een deel) in ere hersteld, hoewel de welstandscommissie tegen de verbouwing van Apple was. Stadsdeel centrum heeft het advies van de commissie verworpen, zodat het gebouw weer aantrekkelijk zou worden voor het winkelende publiek.

Lees het artikel over de geschiedenis van het gebouw op de site van het Parool.

Foto:
Wikipedia

Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: De Portugees-Israëlitische Synagoge

Op 20 december 2011 is de Portugees-Israëlitische Synagoge aan het Mr. Visserplein te Amsterdam na een renovatie van bijna twee jaar feestelijk geopend. Het gebouw werd opgeleverd in 1675 en was toen de grootste synagoge in Europa en was ontworpen door Elias Bouman en Daniël Stalpaert, die ook het huidige Scheepvaartmuseum heeft ontworpen.

Het is erg bijzonder dat het gebouw nog nagenoeg origineel is en dat ze nog net als in de zeventiende eeuw geen gebruik maken van elektriciteit maar van kaarslicht. Ieder jaar tijdens de Museumnacht is de synagoge verlicht met duizenden kaarsen, een erg bijzondere ervaring!
Het gebouw is de afgelopen jaren gerenoveerd door het architectenbureau Rappange en ook zijn er geklimatiseerde schatkamers aangebracht in de kelder waardoor ook de bijzondere collectie ceremoniële voorwerpen goed bewaar en tentoongesteld kunnen worden.

In de rubriek Stadsgezichten wordt voornamelijk aandacht besteed aan de rijke en bijzondere geschiedenis van deze synagoge die sinds 21 december 2011 ook weer voor publiek toegankelijk is en zeker een aanrader om een te bezoeken!

Lees het artikel op parool.nl
Foto: www.parool.nl

Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Het Stedelijk Museum

Het Parool besteedt vandaag aandacht aan het Stedelijk Museum in hun rubriek Stadsgezichten. Na alle problemen naar aanleiding van de bouw van de Badkuip, is het een goed idee om eens stil te staan bij het andere, oorspronkelijke deel van het museum van de gemeentearchitect Weissmann en de oude Nieuwe Vleugel uit de jaren '50 van Sandberg.

Met alle problemen rond aannemer Midreth, wethouder Gehrels en de zoveelste vertraging is het een veraderming dat onlangs delen van het museum weer open konden en dat ook een eerste bezichtiging van de nieuwe vleugel te bezoeken viel, inclusief lichtshow.

Lees het artikel op de site van Het Parool.
Foto: BMA.nl
Lees meer...

Pakhuis de Zwijger bij Stadsgezichten Het Parool

Het parool heeft een wekelijkse rubriek in samenwerking met ARCAM, waar bijzondere Amsterdamse gebouwen centraal staan. Deze week wordt pakhuis de Zwijger behandeld. Een referentie naar de onlangs overleden renovatiearchitect en hoogleraar Joop van Stigt.

Lees het artikel op de site van het Parool..

Lees meer...