Opening uitbreiding Museum Het Schip in de Dageraad in Amsterdam Zuid

Museum Het Schip geeft op 31 mei het startschot met een feestelijke opening voor een nieuwe dependance in het complex van de Dageraad. Naast de Spaarndammerbuurt is hier het andere stukje van de stad waar de Amsterdamse School architecten hun betoverende creativiteit hebben ingezet om arbeiderspaleizen te realiseren. Vanuit deze nieuwe locatie zullen rondleidingen worden gegeven door de PL Takbuurt.

Tijdens de opening, waarbij iedereen welkom is, zullen rondleidingen worden gegeven over Berlage, de Amsterdamse School en Plan Zuid.


Tussen 1918 en 1927 werd hier een buurtje gebouwd voor sociale woningbouw door zes corporaties. Er werden architecten uitgekozen die nauw met elkaar samenwerkten. Naast de Klerk en Kramer werkten ook andere architecten als Rijnja, Weissman en de bureaus van Kuipers & Ingwersen en Gulden & Geldmaker aan het project. Het plan was om net als in de Spaarndammerbuurt een arbeidersbuurt te maken, waarbij naast enkele woon-winkel appartementen, twee scholen (aan de Jozef Israëlskade, het huidige Berlagelyceum van Westerman) een leeszaal (aan het Coöperatiehof van Kramer) en een badhuis toe behoorden.

Het is onbekend wie het uiteindelijke stedenbouwkundige plan heeft gemaakt, maar de contouren van de woningen volgen enigszins die van een ziekenhuis, dat Berlage daar aanvankelijk had gepland, maar in de uitwerking te duur bleek.

Plattegrond Dageraad complex

Het gehele complex is een rechthoekig stuk in de Nieuwe Pijp (ten noorden van het Amstelkanaal), waarvan het bekendste deel waarschijnlijk de twee blokken aan de PL Takstraat van Piet Kramer en Michel de Klerk is. Dit deel dat is beoordeeld als rijksmonument is gebouwd tussen 1922 en 1923. De architecten staan samen aangeschreven als architecten van de blokken en daarmee is niet duidelijk wie verantwoordelijk was voor welk deel, maar vergeleken met het Schip van de Klerk en bijvoorbeeld de Heinzestraat van Kramer is aan de hand van stijlkenmerken de invloed van beide architecten af te lezen. Het verlangen om een gevarieerd straatbeeld te krijgen is af te zien aan de vele spectaculaire variaties in geveloplossingen en is de reden waarom het blok tot één van de topstukken van de stijl maakt. Vooral de hoekpartijen aan het pleintje op de kruising van de Burgemeester Tellegenstraat en de Pieter Lodewijk Takstraat, de ritmische gevelcompositie in de Tellegenstraat die er naar toe leidt en de stadsvilla´s aan het Henriëtte Ronnerplein en Thérèse Schwartzeplein zijn uniek.

Het beeldhouwwerkprogramma aan het complex is ook uitgebreid. Op de nokken van de woningen aan de PL Takstraat bij de scholen zijn loden kraaiende hanen te vinden. Op de krullende hoeken kan men een uit bakstenen gehouden mannetje en een adelaar herkennen van John Rädecker. Onder deze beelden zijn tevens herdenkingsplaquettes te vinden. Op de hoek van het Henriëtte Ronnerplein en –straat is een buste van Wibaut te zien als eerbetoon aan zijn inzet voor de sociale woningbouw uit 1930 van beeldhouwer W. Ijzerdraat. Op de hoek die het spiegelbeeld hiervan vormt aan de andere zijde is een socialistisch tafereel te vinden met arbeiders. Ook zijn er op de beide pleinen uitgehakte letters te vinden die samen de woorden “De Dageraad” vormen. Deze zijn te vinden onder de balkons van de de stadsvilla’s.

Museum Het Schip geeft vanaf 31 mei elke zondag rondleidingen van een uur vanuit de nieuwe locatie. Het informatiecentrum is geopend van 11:00 tot 17:00 en er is tevens een kleine expositie te zien.

De opening zal plaatsvinden in het Berlage Lyceum vanaf 16:00, waarna het centrum officieel wordt geopend door Carolien Gehrels. Zie voor meer informatie hier.

Ik ben persoonlijk zeer benieuwd naar deze rondleiding die een welkome aanvulling vormt op het professionele aanbod van Het Schip. Er zal hiervan een recensie komen zodra ik deze heb gevolgd.

Om alvast in de stemming te komen, kunt u hier de locatie op Google Maps bekijken.
Voor meer informatie over de dependance of de rondleidingen kunt u op de website van Museum Het Schip terecht.

Foto's:
- Foto's gebouwen: SPQA Amsterdam
- Foto Wibaut: Wikipedia
- Plattegrond: Wikipeida

Lees meer...

Goed nieuws voor Rijksmuseum en Stedelijk Museum

Voor de beide door verbouwing geplaagde musea van Amsterdam is er vandaag goed nieuws te melden, zo meldt het Parool. Bij het Rijksmuseum is een overeenkomst bereikt tussen de organisatie en het comité Red de Onderdoorgang. De tunnel zal voor fietsers toegankelijk blijven, maar zal 30 dagen per jaar afgesloten zijn. Bij evenementen zal de tunnel ook gesloten zijn. Dit lijkt sterk op de strekking van de aanbeveling van de fietsersbond en daarmee lijkt voorlopig een einde te zijn gekomen aan de langslepende discussie.

Bij het Stedelijk Museum is de ruwbouw van de nieuwe vleugel voltooid. Dit betekent niet dat het gebouw binnenkort open kan. De klimaatinstallaties moeten nog worden geinstalleerd. Dit is voor musea een speerpunt, omdat het helpt kunstwerken beter te beschermen en zal naar verwachting nog “enkele maanden” duren.

Rijksmuseum
Om te beginnen met het Rijksmuseum: Hier is na een eindeloze periode van onvrede eindelijk een beslissing genomen omtrend de fietstunnel. Het museum had langzaam maar zeker de beslissing doorgevoerd dat zij graag de tunnel afgesloten hadden gezien om de veiligheid van de duizenden toeristen, die geen fietsers gewend zijn te garanderen. De actiegroep Red de Onderdoorgang heeft zich lange tijd sterk gemaakt om de tunnel open te houden, maar het stadsdeel heeft na de lobby van beide kanten de uiteindelijke beslissing uit handen gegeven. Door een aanpassing van het ontwerp, waarbij toeristen duidelijker zien dat er een fietspad door de tunnel loopt, gaat de directie nu overstag in ruil voor het kunnen afsluiten van de tunnel op enkele specifieke dagen tijdens evenementen.

Of uiteindelijk de petitie die onlangs is opgestart verantwoordelijk is voor deze doorbraak is onbekend, maar duidelijk was wel dat buurtbewoners, fietsers en Amsterdamliefhebbers het over het algemeen niet eens waren met de plannen van de directie om de tunnel af te sluiten.

Stedelijk Museum
De verbouwing van het Stedelijk Museum is iets vlotter gegaan, hoewel hier ook flinke vertragingen zijn ontstaan. Na problemen met de aannemer Midreth en recent nog de vernielingen bij de huldiging van Ajax, is nu echter eindelijk het einde in zicht.

Er is veel kritiek geweest dat het Stedelijk Museum een jaar na het sluiten van het Rijksmuseum ook met de renovatie startte. De plannen van het Stedelijk om de nieuwe vleugel te vervangen stamden echter al uit 1994.

De toenmalige directeur Rudi Fuchs had de Portugese architect Álvaro Siza in de hand genomen voor het maken van een ontwerp. Hoewel dit ontwerp al in een ver stadium was doorontwikkeld, protesteerde de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) tegen de directe aanstelling, omdat dit in strijd was met de Europese aanbestedingsregels, waarbij voor overheidsgebouwen een prijsvraag moet worden opgezet, waarvoor elke architect zich mag inschrijven. Dit bevordert gelijke kansen en geeft ook minder bekende architecten een kans om door te breken. Hoewel Siza de prijsvraag toch won is zijn ontwerp uiteindelijk afgekeurd, omdat het te gesloten was en buiten het budget raakte. Al deze ontwikkelingen namen veel tijd in beslag en in 2003, bij het vertrek van Fuchs, werd door de nieuwe directeur besloten om de hele procedure maar opnieuw uit te voeren. Hieruit kwam uiteindelijk het ontwerp, “de badkuip” van Benthem Crouwel architecten, die overigens ook verantwoordelijk zijn voor de interieurs van de metrostations van de Noord/Zuidlijn.

Het Rijksmuseum is in 2003 gesloten en zal in 2013 haar deuren weer openen. Het Stedelijk museum is in 2004 gesloten en hier is de verbouwing, die oorspronkelijk tot 2009 zou duren, nu gepland voor later dit jaar.

Bronnen:
- Stedelijkindestad.nl
- Wikipedia (Rijks, Stedelijk)
- Het Parool (1, 2, 3)
- Stedelijkmuseum.nl

Foto's
- Wikipedia, bewerking: SPQA Amsterdam
- Ontwerp Siza: via stedelijkindestad.nl



Lees meer...

Stadsgezichten Het Parool: Het Stedelijk Museum

Het Parool besteedt vandaag aandacht aan het Stedelijk Museum in hun rubriek Stadsgezichten. Na alle problemen naar aanleiding van de bouw van de Badkuip, is het een goed idee om eens stil te staan bij het andere, oorspronkelijke deel van het museum van de gemeentearchitect Weissmann en de oude Nieuwe Vleugel uit de jaren '50 van Sandberg.

Met alle problemen rond aannemer Midreth, wethouder Gehrels en de zoveelste vertraging is het een veraderming dat onlangs delen van het museum weer open konden en dat ook een eerste bezichtiging van de nieuwe vleugel te bezoeken viel, inclusief lichtshow.

Lees het artikel op de site van Het Parool.
Foto: BMA.nl
Lees meer...